davul çalmaya başlamadan önce bunları bilmek yararlı olacaktır.
......................................................................................................................
- genel bilgi
- bir davul ziller ve metal aksamları hariç en standart olarak 5 parçadan oluşur.bu trampet, bas davul,iki adet alto ve bir bas tomtomdan oluşur.bu davulların herbirinin çapları ,derinlikleri ya da her ikisi birden farklılıklar gösterir.tonlarındaki değişikliğin ana nedenleri bu boyut farklılıklarıdır.bu davulların boyları inc ( " ) hesabı üzerinden yapılır.bir inc 2.5 cm. kadardır.ziller de bu ölçü birimine göre tellafuz edilir.davullardan çıkacak sesi belirleyen en temel 2 ölçüt vardır.birincisi kullanılan malzemenin ağacı ve yapılışı ,ikincisi ise bunların üzerine ve altına seçilen derilerdir.her davul üzeride derileri tutmayı yarayan kasnaklar vardır.deriler bu kasnakların altına konulur.davul iskeletlerin yanlarında ise derileri kasnaklara tutturmaya ve tonlamalarını yapmaya yarayan babalar (lug) ve vidaları bulunur.bu vidalar kasnaklardaki deliklerden babalara geçirilerek tutturulur.haliyle kasnak üzerindeki delik sayısı ve davul üzerindeki lug ların sayısı eşit olmaladır.bu lugların sayısı davulun kalitesine veya büyüklüklerine göre tomlarda 4 - 6 - 8 ya da 10 taneyi bulabilir.tomtomlar bas davul üzerindeki yuvaya takılan bir aparata takılır.bas tomtom ise bunlardan bağımsız ayrıca kendi ayakları üzerinde zeminde ya da yine bir aparat aracılığı ile çok oturaklı bir ride sehpasına da takılabilir.bu bir tercih de olabilir, davul markasının kendi üretiminden de kaynaklanabilir.sonuçta her marka ve modelin kendine has bir aksam modeli vardır.bas davul ise bunca yükü taşırken devrilmeden durabilmesi için her iki yanından çıkan bacaklarla zemine sabitlenir.
- davul alırken nelere dikkat etmeliyim? müzisyenler için çaldığı enstrumanın kalitesi çok önemlidir.çalımı rahat iyi tonlanmış bir enstruman ile tersi bir enstrman arasında performansı gerçekten çok fazla etkileyecek sonuçlar çıkar.bu yüzden herhangibir şey satın alırken sattığı malı gerçekten bilen hatta işi müzisyenlik olan birini tercih etmelisiniz. aldığınız ürünün yanında onunla ilgili ekstradan öğrenceğiniz bir bilgi dahi çok önemlidir.bir davulu satın alacakken asla en iyisi ya da en kötüsü gibi bir ayrım yapmayın.tam olarak neye ihtiyaç duyduğunzu tekrar düşünün.zaten en iyi davul denen şey her davulcuya göre farklılıklar gösterir.örneğin işinin ehli bir davulcuya göre a davulunun b modeline c derilerini takıp d şeklinde tonlayıp e zillerinin f serisiyle birlikte kullandığında onun için en makbuludür.yani bu konunun sonu ve standartı yoktur.ama bir davulun fiyatı ile kalitesi genellikle doğru orantılı oluyor.zillerden bahsederken türk zillerinin gerçekten kaliteli olduğundan bahsetmiştik.davullarımız ise yakın geçmişe kadar malesef kalitesizliği ile nam yapmışlardı.fakat son yıllarda bildiğim ve takip edebildiğim kadarıyla iki davul markası var ki bu görüşü kökten silip atacak gibi.bunlar evrim ve ezel davullarıdır.her iki marka da siperiş üzerine davul yapabiliyor ve ortak özellikleri el yapmı olmaları.evrim davulları metal aksamlarının patentlerini almış.ezel ise maxtone markasının lug larını kullanıyor.sonuçta her iki markanında türk müzisyenlerinden önemli kullanıcıları var( cem aksel , mor ve ötesinden kerem kabadayı vs. gibi).malesef bunların kullanımları yeterince yagın değil.el yapımı olmasından kaynaklanan bir fiyat sorunu var.gerçi gördüğüm kadarıyla her iki marka da son kuruşuna kadar hak ediyor.bu iki marka için profeyonel tercih diyebiliriz.çünkü tam olarak ne istediğini anlatabilen ve üçbinli-dörtbinli ytl. lere varan fiyatları da verebileben liseli bir genç pek bulunmuyor
- bagetler: baterideki davul ve zil gruplarını çalmaya yarayan tahta, karbon alaşım da dahil olmak üzere birçok çeşidi olan alettir..baget çeşitleri uzunluk ağırlık ve kalınlıklarına göre farklılıklar gösterir.yapılış tarzı ve kullanılan ağacı bagetin kalitesini belirler.genelde standart olarak kullanılan baget çeşidi 5A ve biraz daha kalını olan 5B dir.fakat her davulcunun her zaman kullandığı bi baget çeşidi vardır ve genelde bunu değiştirmezler.kimi ünlü davulcular baget firmalarına tam olarak kendi istediği özellliklerde bagetler yaptırmışlardır.daha sonra firmalar bunu imza serileri olarak diğer davulcuların da kullanımına sunmuştur.
- baget seçerken nelere dikkat etmeliyiz? öncelikle çaldığınız müzik tarzına göre bir baget seçmelisiniz.çok kalın ve ağır bagetlerle trampet ya da ziller üzerinde yapacağınız düşük tuşeli notalar istediğiniz kadar yumuşak gelmeyebilir.yani jazz ya da latin tarzı bir müzik için kalın ve ağır bagetler pek kullanışlı olmaz.bu tarz müzikler için kullanılan bagetler ilk bakışta farkedilecek kadar ince ve hafiftir.kalın ve ağır bagetler sert soundlu güce dayanan çok fazla rudimental atakların kullanılmadığı müzik tarzları için daha uygundur.
- baget seçerken dikkat etmemiz gereken bir ayrıntı daha vardır.sağlık açısından ve performans açısındann kullandığımız bagetin kalitesi önemlidir.en bilinen baget markaları vic firth, ahead(metalicanın davulcusu lars urlihin kullandığı baget), pro mark,pro orca, zildjian(aynı zamanda zil markasıdır)bageti seçerken üzerinde görünen şerit şeklindeki damarların düz olmasına dikkat edin.bu bagetler daha sağlamdır ve büyük ihtimalle daha uzun süre kullanırsınız.ayrıca denediğiniz baget vurduğunuz zemindeki gücü bileğinizde toplamamalıdır.bu sağlık açısından önemli bir konudur ve dikkat edilmediği takdirde 'carpal tunnel syndrome' denilen meslek hastalığına yakalanabilirsiniz.zildjian firması buna önlem olarak bagetin iç kısmına geçirelien bir kauçuk sistem geliştirerek titreşimi önleyen bir baget dahi üretmiştir.
- hangi bageti kullanacağıma nasıl karar vermeliyim? bunun en sağlıklı yolu deneme - yanılma yöntemidir.davul çalmaya başladığınızda inceden kalına doğru 3-4 çift baget alın.(bunlar sırasıyla 7A, 5A ,5B olablir)zaman içinde hangisinin elinize daha iyi oturduğunu ve hangisinde kendinizi daha rahat ettiğinizi anlayacaksınız.bir de plastik uçlu bagetler de özellikle zillerden daha farklı bir ton almanızı sağlar.bunlar ilk etapta size normalden daha cazip gelebilir.fakat büyük ihtimalle bu bagetlerin uçları , davula biraz kötü davranmaya başladığınızda sizi yarı yolda bırakacaktır.bunun dışında kırılmayan bagetler de vardır.bunların uçları pek kırılmazlar.cünkü içi bagete monte edilebilmek için bir metalle kaplıdır.bu uç çevrilerek bagetin demir yüzeyinin üzerindeki maddenin çıkarılması sağlanır.bu madde davulun bütün enstrumanlarından teneke sesi çıkarmasını önleyen plastik bir malzemedir.bazı durumlarda bu da yırtılmaya benzer bir hasar görebilir.bagetin ucunun çıkması bunu değiştirebilmek içindir.
- bagetimi hangi sıklıkta değiştirmeliyim? ucundan dahi olsa kırıldıysa,herhangi bir yerinden çatladıysa ya da rim shot ve hihat darbelerinden dolayı belirgin bir incelme varsa bagetimizi değiştirmeliyiz
- zil çeşitleri ve kullanımları :ziller bir davul setini oluşturan metaryellerdendir.davulla birbirini tamamlar ve olmassa olmazlardandır.malum davul bir ritm enstrumanıdır ve ziller de bu ritmi surebilmek için mutlaka gereklidirler.bir davul set up unda başlıca zil çeşitleri şunlardır.hi-hat , ride ,crash ,splash , ve china..
- hi-hat ve ride ın başlıca görevi bir ritmi sürmek ,yani bir altyapının üstyapısını oluşturmaktır.özellikle rock tarzı müziklerde bunlar genelde eşit aralıklara yapılan vuruşlar halinde çalınır.hi hat üst üste konmuş iki zil olarak kullanılır ve ayakla kontrol edilebilen tek zil çeşididir.çalınan müziğin dinamiğine göre(sertlik-yumuşaklık)eğer ritm hi-hat üzerinde çalınıyorsa ayakla serbest bırakılır ya da daha sıkı kapatılır.ayağımızla bu zile basmadığımızda zil serbest aldedit ve iki zilin birbirine çarpışma oranı daha fazla olduğundan ve sesin sastaininin(vurduktan sonra sesin uzaması) serbest kalması sebebiyle daha sert ve gürültülü bir ton çıkarır.bunu sert müziklerde kullanırız.ayağımızı basmamızla tam tersi bir etki görür ve daha sakin bir çalımda kullanılır.hi-hatın tek görevi tabii ki ritm sürmek değildir.örneğin atak ve unisonlarda da güzel tınlayacak şekilde kullanılabilir.
- ritmi srmeye yarayan diğer bir zil de ride dir.bu zil diğer zillerde olduğu gibi göbek va çanak kısmlarından oluşmaktadır.diğer zillerden farkı göbek kısmının yoğun olarak kullanılmasıdır.bu zili aynı hi-hat sürme mantığı gibi sert ve yumuşak soundlar için ayrı çalış stilleri vardır.sert bir altyapının üzerine göbekte, daha yumuşak bir altyapının üzerine ise çanakta kullanılır.ride i göbekte kullanırken bagetle yapacağımız vuruş mutlaka begetin kalınlaşan kısmı ile olmalıdır.bu kısma ucuyla vurmak düşük bir ses almamıza neden olur.bu düşük ses ride i göbekte kullanmanın mantığına aykırıdır.ride i çanakta sürerken ise tam tersi şekilde kullanılır.çanakta kullanırken mutlaka bagetin ucuyla vurmalıyız.aksi halde ride nin tamamına bagetin kalın kısmıyla vurulan bir vuruş yumuşak bir tonun aksine kocaman bir crash sesi çıkartacaktır.ride bazı durumlarda bu şekilde kullanılabilir.ama crash sesi için crash kullanmak daha makbuldur.
- crash in genel kullanımı ritm ve atak sonralarında ritmin tekrar başını daha belirgin duyurmak amacıyla kullanılır.aksi halde çalınan ritm çok tekdüze bir hal alacaktır.crash vuruşlarının aslında belli bir standartı yoktur.tam olarak şurda kullanılır diyemeyiz.ama bazen her ölçünün başıda,bazen iki ölçüde bir,bazen 4 ölçüde bir,bazense 8 ölçüde bir kullanımını ve atak sonrası ritmin başlangıçlarında sıklıkla duyarız.bunun dışında efekt vuruları olarak da kullanılabilir.istisnai durumlar haricinde crash e vururken altına mutlaka bir kick vuruşu ekleriz.az öncede söylediğimiz gibi efekt gibi kullanımlarda ise tek başlarına ya da trampetlerin üstlerine de gelebilir.açık hi-hatın da fayda etmediği kadar sert soundlarda ise crashi ride ya da hi-hat gibi ritmle de sürebiliriz.şayet bu partisyon uzun sürecekse china ya geçmek de mümkün.zira aynı sertliği çok farklı bir tonda china da verecektir.crash unisonları belirgin bir şekilde duyurabilmek için de yaygın olarak kullanılır.
- splash be china ise efekt zilleridir.her set upta bulunmayabilir.ama varlıkları gerçekten güzel ayrıntılar yakalamkta yardımcı oluyor.örneğin az önce bahsettiğimiz gibi bir ritmi china üzerinde sürmek,beklenmeyen bir ara onaltılık zamana gelen bir splash efekti gerçekten keyif verebiliyor.
- zil satın alırken nelere dikkat etmeliyim? ülkemizde ziller gerçekten kaliteli olarak yapılmaktadır.ziller ülkemizde alyapımı olarak üretiliyor.yani belirgin markları tercih edecekseniz kalitesiz zil almanız zaten zor.el yapımı ziller demek zaten kaliteli zil anlamına gelir.elyapımı zillerin en önemli özelliği,bir zilin tamamen aynısından bir tane daha olmamasıdır.bazı markaların bazı serileri içindeki hammadenin kullanım azlığından ya da az çekiçlenmesinden dolayı kalite açısından biraz daha düşük olabilir.ama çok üst düzey konserler haricinde bile rahatlıkla kullanılası zillerdir.
- bir zil satın alırken doğru zili tercih etmenin en önemli yolu alacağınız zili denemektir.marka ,model ,seri gibi şeyleri takıntı yapmayın.zaten az önce söylediğimiz gibi elyapımı zillerde aynı marka aynı model aynı boy ziller farklı sesler verebilir.bu yüzden tam olarak aradığınızı bulmak biraz samanlıkta iğne aramaya benzer.bir zili denerken seçtiğiniz bagetin genelde kullandığınız baget olmasında fayda var.sert ve gürültülü bir müzik yapıyorsanız kalın ve ağır ziller tercih etmelisiniz.jazz ya da latin müziklerde ise daha ince ve hafif ziller tercih edilir.ince ziller sert çalımlarda hasar görebilir.fakat bazı zil firmaları bu sorunu da zile esneklik verecek bir madde katarak çözmüş gibi görünüyor.
- zil alırken fiyat açısından düşünücek olursak set olarak almakta fayda var.çünkü kimi zaman bir hi-hat + bir crash fiyatına 4 parça set alabiliyorsunuz.biraz araştırmak lazım.
- hangi zile nasıl stand? ve tabii aldığınız zillerin yanında bu zilleri koyacak standların doğru seçilmesi de önemli.seçtiğiniz zilin ağırlığı ile bu zili koyacağınız standın ağırlığı doğru orantılı olmalıdır.diğer bir deyişle standınız koyacağınız zili taşıyabilmelidir.aksi halde davul çalarken zilinizin standla birlikte yıkılışını izleyebilirsiniz.stand alırken t sehpa almaya gayret edin fiyatları biraz tuzlu olsa da setup ınızı ayrıntılı bir şekilde kurabilmek,istediğiz zilin duruşunu istediğiniz şekilde ayarlayabilmek için bu çok önemlidir.bu standların örümcek ayaklı olması da denge açısından önemlidir.zilin altındaki ilk boğumunun dişlerinin de sağlam olması gerekir.bunlar yalama yaparsa standınızın boynu eğik kalır kalır ve zilinize doğru bir açıyla vuramazsınız.
- davul hem elleele hem ayaklarla çalınan bir enstrumandır.iyi davul çalabilmek için hem ellerimize hem ayaklarımıza hem de bunların arasındaki koordinasyonu çok sağlam geliştirmemiz lazım.davul malesef gitar ,org gibi evimize rahatlıkla koyabileceğimiz bir enstruman değil.koyabilecek yer bulsak dahi çoğumuzun yaşadığı apartman ortamında çalması gürültü açısından sorun yaratır.işte stick control bu çalması sorunlu aletin sadece el kısımını geliştirmek amacıyla bir çalışma padi kullanarak yapılan çalışmalardır.stick control için malesef işin sıkıcı kısmı diyebiliriz.fakat bu çalışmalar davul çalmak için gerekli olmazsa olmazlardandır.yüzlerce hatta binlerce egzersiz yapabilceğimiz işin bu kısmı belki de davul başında geçireceğimiz vakitten çok daha önemlidir.ellerimize yeterince hakim olmak davul üzerinde el- ayak koordinasyonunu çok daha kolay sağlamamızda bize aşırı yardımcı olur.çalıştığımız bu egzersizleri sonradan davula dağıttığımızda hemen akabinde de ayak vuruşlarıyla bunları zenginleştirdiğimizde ortaya çıkacak sonuç bu uzun çalışmaların ne kadar faydalı olduğunu bize gösterir ve çalışmalarımızın karşılığını almak hissi pad üzerinde geçirdiğimiz zamanı unutturur.
- stick control çalışmalarına genel olarak 3 temel egzersizle başlanır.bunlar bir elimizi bir defa kullandığımız single,bir elimizi iki kere kullandığımız double, ve single ile double ların bir arada bir konbinasyonu olan paradiddle egzersizleridir.bu çalışmalardan sayısız ihtimaller bulunarak el çalışmaları yapılır.stick controle ne kadar önem verirseniz ve ne kadar fazla egzersiz çalışırsanız davul başında o kadar rahat edersiniz.şimdi sırayla bu egzersizleri inceleyelim.bu çalışmalarda sağ el "R (RIGHT)" sol el ise "L (LEFT) ile gösterilir.
- r l r l r r l r l (single)
- r l r r l r l l (paradiddle)
- stick control egzersizleri mutlaka bir metronom eşliğinde yapılmalıdır.metronom kabaca zamanı istenilen parçalara bölen aletin adıdır.çalacağımız hızdan sapmamamızı sağlar.ve disiplinli çalışmak için çok gerekli bir alettir.örneğin metronomsuz çalışırsak aynı zaman içerisinde kalma disiplinini yeterince alamadığımız için bir grupla çalmaya başladığımızda farkında olmadan yavaşlaya bilir ya da hızlanabiliriz.haliyle diğer grup elemanları da buna ayak uydurmak zorunda kalır ve şarkının başı ile sonundaki hız arasında ciddi derecede hız farkları ortaya çıkar.metronomla çalışmanın diğer bir artısı da çalıştığımız egzersizden haberdar olmamızı sağlamasıdır.disiplinli bir şekilde hızlanmamızı, hangi egzersizi hangi hızda çalabildiğimizin farkında olmamızı sağlar.ne çalışırsak çalışalım her zaman için yavaştan başlamalıyız.zor bir egzersiz çalışıyorsak yavaş başladığımız hızlar çok sağlam tutmalıyız.çünkü hızlanma genelde çaldığımız şeyi rahat ve uzun süre çalabilmenin bir sonucu olarak ortaya çıkıyor.
- başlangıçta bu egzersizler metronomdaki eşit aralıklardaki vuruşlar takip edilerek yapılır.sonradan nota bilgisi geliştikçe bu eşit aralıklardaki vuruşlar kendi içlerinde parçalanarak farklı duyumlarla çalışılır.aslında metromu sadece stick controle maleetmek yanlış olur.davul başında yapacağımız herhangi bir çalışmayı da metronom eşliğinde yapmalıyız.ortalama bir metronomda hız yaklaşık 250 ye kadar çıkar.bu değeri kabaca şöyle hesaplayabiliriz:bir metronomu açtığımızda eğer 4lük olarak ayarlanmışsa(yuvarlağın içi dolu ve kuyruklu olan) 60 hızındaki bir metronom bize tam olarak 1 saniyeyi verir.bu rakamı arttırdıkça hız da artar.yani 120 metronomu 4lük zamanları verecek şekilde ayarlarsak bize her yarım saniyede bir vuruş verir.240 a ayarladığımızda ise saniyede 4 vuruş yaparak saniyenin 4/1 i kadar olan zamanı verir.250 metronom da bunun biraz daha hızlısıdır.sanmayın çalıştığınız ezersizi en yüksek hızda çalıştınız ve bitti.. henüz yolun başında sayılırsınız.daha da hızlanmak isterseniz tekrar başladığınız hıza geri dönün.bu sefer zamanları ikiye bölen 8lik vuruşlardan çalışmaya başlayın(yuvarlağın içi dolu, kuyruklu ve tek çengelli olan).bu önceki yaptığımız hesdabı da 2 ile çarpan bir hız vermeye başlar.yani kabaca 60 metronoma ayarladığızda 8lik lerde iseniz bir saniyede 2 vuruş yapar.yine gitgide hızlanılır sonra bu işleme tekrar başlanır ve 3leme(birbirine bağlı 3 tane notanın üzerinde 3 yazan) olarak çalışılır.sonra 16lık ve 32 lik olarak da çalışabilirsiniz.bu egzsersizleri metronomla çalışmak zamanları istediğiniz gibi bölmenizde size yardımcı olur.time table çalışmaları da bunlarla ilgilidir.ama bu çalışmalar tam anlamıyla zamanları bölme açısından yeterli değildir.bu arada birçok egzesizde metronomla ulaşamayacağınız noktalar vardır.yani bu alete kafa tutmayın.kendinizi yeterli gördüğünüz yerde çalışmayı bırakın.ama hiçbir zaman kendinizi yeterli görmeyin